Home > Dossier ‘Corona’

Dossier ‘Corona’

 

Het is een feit: het Nationaal Rampenplan, naar aanleiding van het Coronavirus, is actief in België. Hierdoor worden maatregelen getroffen door de nationale veiligheidsraad die op regelmatige basis herevalueerd worden afhankelijk van het verdere verloop van de epidemie.

Risicopersonen zijn voornamelijk personen ouder dan 65 jaar, personen met diabetes, personen met hartziekte, long-of nieraandoeningen en personen van wie het immuunsysteem verzwakt is.

 

ALGEMENE RICHTLIJNEN

 

– De handen frequent en grondig wassen met lauw, stromend water en vloeibare zeep (40 – 60 sec);
– Bij hoesten en niezen de mond en neus bedekken. Doe dit met een tissue die je meteen weggooit of met de elleboogplooi. Was achterna de handen;
– Hou 1.5 à 2 meter afstand van andere personen;
– Vermijd om handen, omhelzingen en kussen te geven;
– Vermijdt slecht verluchte plaatsen, zeker waar veel andere mensen zijn;
– Blijf thuis als je ziek bent. Ga niet naar het werk!
– Vertoon je symptomen? Ga niet naar de apotheker, arts of spoed. Bel in plaats naar je huisarts waarbij je je symptomen beschrijft.
– Probeer je gezicht zo weinig mogelijk aan te raken met je handen.
– Contact vermijden met mensen die hoesten en koorts hebben.

Merk op: deze lijken sterk op de maatregelen bij een griepepidemie!

 

BIJKOMENDE MAATREGELEN (APB)

 

APB publiceerde aanbevelingen voor de apotheek en apothekers. En wat u kan doen om ervoor te zorgen dat uzelf en uw personeel niet besmet raakt. Deze aanbevelingen kan u hier nalezen (versie 26/08/20). Bijkomend hebben ze ook een volledig dossier opgericht in het kader van het coronavirus, deze kan u hier raadplegen zonder wachtwoord.

Samengevat:

  1. Vermijd dat zieke patiënten in de apotheek komen! Hang de affiche aan de deur die duidelijk maakt dat patiënten met symptomen (niezen, hoesten en koorts) beter eerst hun huisarts telefonisch contacteren, een andere persoon sturen, apotheekbezoek vermijden en indien geen andere oplossing beter toeteren en zeker NIET binnenkomen. Dit om zieke patiënten hun apotheekbezoek te ontraden
  2. Zorg dat de apotheek een veilige zone blijft!
  • Handen wassen en handalcoholgel voorbehouden voor personeel en patiënten IN de apotheek.
  • De toog, computers, telefoontoestellen, toestel voor elektronische betalingen regelmatig ontsmetten: Desinfectie oppervlakken (versie 15/09/20)Informatie javel (12/05/20)
  • Afstand houden (wachtlijn trekken op de grond zoals bij De Post).
  • Enkel elektronisch betalen (nuttige affiche)
  • Afficheer buiten de apotheek welke producten niet beschikbaar zijn (bv. maskers, thermometers, …)

 

3. Zieke apotheker/personeelslid: blijf thuis!

  • Het is mogelijk dat een aantal apothekers of andere leden van het apotheekteam, net zoals andere zorgverstrekkers, besmet worden en hun werk moeten staken. Hoe kunnen we als korps toch zorgen dat de toegang tot geneesmiddelen en farmaceutische zorg in België overeind blijft, ondanks mogelijke afwezigheden? Meer informatie over de continuïteit van dienstverlening kan u hier terugvinden.

 

Vanuit APB en De Westvlaamse apothekersvereniging worden alle verdere ontwikkelingen op de voet gevolgd. Hou zeker uw mailbox en onze nieuwsbrief in de gaten.
Volg gerust onze blog op www.jouwlokalehuisapotheker.be, een betrouwbare manier om uw patiënten te informeren via de sociale media. Dit ondersteunt onze functie om je patiënten te informeren, gerust te stellen en te adviseren. Wij houden deze blog up-to-date aan de nieuwste ontwikkelingen.

 

MEDICATIE

 

ACE-Inhibitoren en sartanen – thiazolididiones (glitazonen: pioglitazon)

Auteurs in The Lancet Respiratory Medicine maken de hypothese dat patiënten met diabetes en hypertensie een hoger risico hebben van COVID-19 en van een ernstiger verloop ervan wegens hun medicatie. Er is namelijk ongerustheid over mogelijke wisselwerking tussen ACE2-receptoren (gebruikt door het virus om te binden aan zijn target-cel) en geneesmiddelen die de expressie van deze receptoren verhogen. Dit zijn dan onder andere de ACE-Inhibitoren, sartanen, thiazolidinediones (glitazonen: pioglitazon), alsook NSAID’s. Er zijn echter heel wat bedenkingen bij deze studie.
Sciensano geeft daarover volgende boodschap aan ziekenhuizen en specialisten: uit voorzorg- en in afwachting van verdere gegevens- overweeg om bij gehospitaliseerde patiënten met bewezen COVID-19 over te schakelen van een ACE-inhibitor/sartaan naar een ander geneesmiddel, maar wijzig niets aan de behandeling bij thuis behandelde patiënten met vermoede of bewezen COVID-19. In de thuissituatie is stoppen met ACE-inhibitoren of sartanen dus zeker af te raden wegens te hoog risico, zeker bij hartfalen.

Ook APB heeft hier een extra duiding rond gemaakt. Deze vindt u hier.

 

NSAID’s bij patiënten met COVID-19

Het Franse Direction Nationale de la Santé heeft bericht dat NSAIDs sterk gecontra-indiceerd zijn bij een COVID-19-infectie.
Dit bericht raakte dan ook snel wijdverspreid op social media. De aanleiding hiertoe was een onderzoek waarbij men aangaf dat windpokken (varicella) en een aantal bacteriële infecties verslechterden onder invloed van NSAIDs. Ook de bijsluiter van dergelijke geneesmiddelen geven aan dat deze producten de symptomen kunnen verbergen van een ernstiger wordende infectie.

Het EMA heeft echter in hun persbericht gecommuniceerd dat er momenteel nog geen hard bewijs dat NSAIDs extra risico’s geven. Ook voor geruststelling ontbreken momenteel voldoende gegevens. Vanuit een voorzichtigheidsbeginsel en omdat ibuprofen geen voordelen biedt t.o.v. paracetamol voor de behandeling van koorts, blijft het BCFI bij het advies om paracetamol te verkiezen boven NSAIDs bij patiënten met COVID-19. Dit in afwachting van meer gegevens.

Het EMA gaat zelfs verder: Bij een beginnende therapie voor het behandelen van pijn of koorts bij COVID-19-infectie moeten alle beschikbare opties overwogen worden, inclusief paracetamol en NSAIDs. De meerderheid van de richtlijnen in het kader van COVID-19-infectie verkiezen echter paracetamol als eerste keus voor het behandelen van koorts en pijn. Er is momenteel geen reden voor mensen, die reeds ibuprofen nemen, om hun therapie te staken. Zeker niet in het kader van het behandelen van chronische ziekten.

Ook APB heeft hier extra duiding rond gemaakt. Deze vindt u hier.

 

Wees spaarzaam met plaquenil®  e.a. chloroquinederivaten

Chlorquine en hydroxychloroquine wordt gebruikt om gehospitaliseerde patiënten met een bewezen COVID-19 infectie te behandelen in het ziekenhuis. Ze zouden in vitro een goede activiteit hebben tegen het SARS-CoV-2-virus, maar er is op dit ogenblik nog steeds geen bewijs van klinische werkzaamheid. Klinische studies zijn op dit ogenblik lopende.

Wat betreft preventief gebruik van hydroxychloroquine, zijn er geen wetenschappelijke gegevens waardoor het niet aanbevolen wordt.  De Belgische Gezondheidsinstanties roepen op om hydroxychloroquine (Plaquenil®) of chloroquine (grondstof) niet voor te schrijven ter preventie van COVID-19, noch voor thuis behandelde patiënten met COVID-19. De behandeling bij ambulante patiënten moet blijven bestaan uit symptomatische therapie.

Bijkomend verschijnen er regelmatig waarschuwingen omtrent (hydroxy)chloroquine (zie ‘meer informatie’ onderaan).

Het FAGG vraagt nog steeds aan apothekers om de aflevering te beperken tot chronische patiënten met erkende indicaties voor deze geneesmiddelen. Enkel hoeft er niet meer gebeld te worden naar de groothandelaars doordat er opnieuw normaal besteld kan worden via de apotheeksoftware. Indien de bestelling 150% van het normale overschrijdt, moet de groothandelaar dit nog steeds via een kennisgeving aan het FAGG melden. Blijf dus behoedzaam voor oneigenlijk gebruik en/of oneigenlijk voorschrijfgedrag!

 

Paracetamol

Het FAGG heeft versoepelende maatregelen getroffen wat betreft paracetamol. Farmaceutische firma’s en groothandelaar-verdelers moeten geen quota’s meer toepassen. Ook de beperking van slechts één doosje per patiënt af te leveren, werd geschrapt sinds 11 mei 2020. Voor de intraveneuze vorm blijven er maatregelen van kracht (opgelegd half maart), aangezien deze vorm belangrijk is voor de behandeling van patiënten in ziekenhuizen.

 

Azithromycine

De Belgische gezondheidsinstanties en experten (o.a. BAPCOC) roepen in een omzendbrief op om azithromycine niet voor te schrijven voor thuis behandelde patiënten met COVID-19. Er is geen bewezen werkzaamheid van azithromycine bij COVID-19 (ondanks circulerende berichten daarover!) én er zijn risico’s aan verbonden. Zo kan azithromycine aanleiding geven tot QT-verlenging met risico van torsades de pointes), dit geldt ook voor (hydroxy)chlorquine. Bij het combineren van beide middelen, en zeker bij risicogroepen, stijgt dit risico sterk. Er treedt, bij gebruik van azithromycine, ook een hogere kans op antibioticaresistentie op. De Belgische gezondheidsautoriteiten en de deskundigen om geen azithromycine voor te schrijven voor thuisbehandeling van Covid-19-patiënten.
De kans op schade is dus groter dan de kans op verbetering als azithromyine wordt gebruikt in de ambulante setting bij COVID-19 patiënten. Het FAGG heeft daarom beslist op 20 maart 2020 om aan de firma’s quota op te leggen betreffende de levering van specialiteiten op basis van azithromycine, zodat de beschikbaarheid, voor patiënten die terecht azithromycine nodig hebben, gegarandeerd blijft. Voor meer info: zie de folia express van het BCFI.

 

Corticosteroïden en immuunsuppressiva

Het BCFI heeft hierover een tekst gepubliceerd. Instanties zoals GINA en GOLD bevelen astma- en COPD-patiënten aan om hun onderhoudsbehandeling verder te zetten (met inbegrip van inhalatiecorticosteroïden(ICS)). The Centre for Evidence-Based Medicine van Oxford University besluit dat er op dit ogenblik geen evidentie is van een verband tussen ICS en ongunstig verloop van een COVID-19-infectie. De voordelen van een goede astma/COPD-controle wegen op tegen de theoretische nadelen.

Wat betreft de nasale corticosteroïden in het kader van hooikoorts is er geen onderbouwde informatie terug te vinden. Op de website AllergyUK wordt aangemoedigd dat patiënten met allergie hun (preventieve) medicatie correct starten, met inbegrip van antihistaminica en nasale corticosteroïden. Expertenadvies gaat in dezelfde richting. Er moet vermeden worden dat patiënten met hooikoorts veel gaan niezen en aerosols gaan verspreiden, wat bij COVID-19 patiënten virusverspreiding in de hand werkt. Nasale corticosteroïden zijn bij hooikoorts het meest werkzaam; antihistaminica oraal of als neusdruppels zijn een alternatief. Er is op dit moment geen wetenschappelijke evidentie dat nasale corticosteroïden moeten vermeden worden.

 

Wat betreft immuunsuppressiva (orale corticosteroïden, DMARD’s of biologische middelen) vindt het BCFI ook geen onderbouwde informatie. Verschillende reuma-organisaties en inflammatoir-darmlijden-organisaties raden stoppen af. Indien stoppen overwogen wordt, moet dit zeker gebeuren in overleg met de specialist.

Om de volledige tekst van het BCFI terug te lezen, klikt u hier.

Dexamethason

Er is in de media veel aandacht voor het gunstige effect dat met dexamethason werd gezien in de RECOVERY-studie, een van de gerandomiseerde studies naar de effecten van verschillende geneesmiddelen bij gehospitaliseerde COVID-19 patiënten. Deze resultaten werden op 16 juni bekend gemaakt door de onderzoekers in een persbericht. De resultaten zijn op dit ogenblik noch peer reviewed noch gepubliceerd in een medisch tijdschrift.
De onderzoekers melden dat dexamethason (6 mg p.d. oraal of intraveneus gedurende 10 dagen) de mortaliteit verminderde ten opzichte van “standaardzorg” bij de meest ernstig zieke COVID-19 patiënten, d.w.z. patiënten die kunstmatig werden beademd of die zuurstof kregen via een masker. Na 28 dagen kon in de dexamethasongroep bij de kunstmatig beademde patiënten 1 overlijden per ongeveer 8 patiënten worden voorkomen, en bij de patiënten die zuurstof kregen via een masker 1 overlijden per ongeveer 25 patiënten. Dexamethason gaf geen winst bij de patiënten die geen zuurstof nodig hadden.

Gezien de resultaten van de studie nog niet gepubliceerd zijn in een medisch tijdschrift en ze de procedure van peer review nog niet doorlopen hebben, moet men voorzichtig zijn met conclusies. We komen terug op de studie van zodra de resultaten gepubliceerd zijn. Aangezien dexamethason geen winst gaf bij niet ernstig zieke gehospitaliseerde patiënten, is extrapolatie naar ambulant behandelde COVID-patiënten zeker niet aan de orde.

Hamsteren van medicatie: advies APB

Maatregelen naar patiënten toe

APB geeft aanbevelingen gegeven om het hamsteren van medicatie tegen te gaan. Bijkomende uitleg vindt u hier.
1. Registreer elke aflevering van een voorschriftvrij geneesmiddel op naam van de patiënt en dus in het GFD

2. Check het GFD bij elke aflevering van een geneesmiddel.
Denk daarbij ook bij elke aflevering kritisch na over de af te leveren hoeveelheid.

3. Patiënten moeten eraan herinnerd worden dat hamstergedrag niet getolereerd wordt omdat het tot een geneesmiddelentekort voor andere patiënten kan leiden.

4. Bedien in de eerste plaats patiënte die daar nood aan hebben en beperk het aantal identieke verpakkingen voor patiënten die enkel hun huisvoorraad willen opkrikken tot 1 per persoon.
Reserveer paracetamol dan ook voor zieke personen.

Bijkomend heeft APB ook een korte boodschap opgesteld om in de apotheek uit te delen om het hamsteren tegen te houden. Deze vindt u hier.

 

Maatregelen in/voor de apotheek

Als je dringend behoefte hebben aan een bepaald geneesmiddel dat niet beschikbaar is bij je groothandelaar-verdeler en dat niet snel genoeg door het bedrijf kan worden geleverd, kan je andere oplossingen bekijken, zoals een generiek of een alternatief zoeken met de voorschrijver. Indien nodig kunnen apothekers elkaar ook onderling helpen.

Voor andere geneesmiddelentekorten, die zijn er helaas ook nog, mail je best naar supply-problems@fagg-afmps.be.

Het FAGG heeft een webtool om materiaal aan te bieden en een webtool om de nood aan bepaalde goederen te signaleren.

Bovendien zijn er nog steeds dringende maatregelen op het niveau van de groothandelaars en verdeling opgelegd voor bepaalde geneesmiddelen en grondstoffen, maar deze maatregelen hebben dus geen invloed meer op apotheek-niveau.

 

Substitutie bij onbeschikbaarheden

APB en OPHACO hebben een position paper aangemaakt. Hierin worden 9 voorwaarden opgesomd voordat een geneesmiddel kan gesubstitueerd worden bij onbeschikbaarheden.
Indien een geneesmiddel of een voorgeschreven farmaceutische substantie niet beschikbaar is, mag de apotheker substitueren naar een ander geneesmiddel indien de 9 voorwaarden, beschreven in die position paper worden nageleefd. Ophaco en APB concluderen dat een substitutie die uitgevoerd is met respect voor die 9 voorwaarden “in overeenstemming is met de reglementering volksgezondheid, met de richtlijnen van het FAGG en met de regels voor het afleveren die het RIZIV heeft opgesteld, en dus in geen geval kan leiden tot een weigering tot terugbetaling.”

RIZIV: aanpassing vergoedingsvoorwaarden van bepaalde geneesmiddelen

Het RIZIV heeft een aantal aanpassingen aangekondigd wat betreft machtigingen in het kader van COVID-19. Deze vindt u hier.

Samengevat:

  • Voor de vergoeding van specialiteiten gebruikt in het kader van medisch begeleide voortplanting (MBV) is de maximale leeftijd verlengd met 6 maanden.
  • De terugbetalingsvoorwaarden van de antimycotica (farmaceutische specialiteiten op basis van voriconazole, posaconazole, isavuconazole, caspofungine en anidulafungine) worden tijdelijk uitgebreid om de terugbetaling mogelijk te maken voor behandeling van bepaalde schimmelinfecties bij COVID- 19 patiënten.
  • Publieke officina’s zullen de specialiteiten Eylea® en Lucentis® tijdelijk kunnen afleveren, zodat de toediening ervan mogelijk is in een praktijkruimte (bij een oftalmoloog of in een privé-centrum) die de optimale aseptische omstandigheden garandeert overeenkomstig de richtlijnen van het FAGG.
  • In het geval van een tekort aan erytrocytenconcentraten, zullen de specialiteiten op basis van IV-ijzer en erytropoëtines terugbetaald zijn, op voorwaarde dat ze bedoeld zijn ter correctie van bepaalde bloedarmoedes om zo te voorkomen dat transfusies nodig zijn.

In alle situaties is de maatregel van toepassing tot een later te bepalen datum die zal worden vastgesteld in functie van de evolutie van de situatie.

ZUURSTOFTHERAPIE

Door de bevoorradingsproblemen met ambulante zuurstof, heeft de overheid in overleg met APB een regeling getroffen om te zorgen dat de levering en terugbetaling van alle types van zuurstof toegelaten is voor ambulante patiënten (thuis of in een WZC). Er moet uiteraard rekening gehouden worden met de indicatie en het nodige debiet en materiaal. Door het gebrek aan voldoende zuurstofconcentratoren of gasvormige zuurstof wordt de terbuetaling van vloeibare zuurstof voor ambulante patiënten via de officina-apotheek dus (opnieuw) toegestaan.  Bovendien heeft de overheid ook maatregelen en richtlijnen opgesteld hoe we bevoorradingsproblemen kunnen voorkomen/beperken. Deze lees je hier.

Samengevat:

  • Attesten voor zuurstof en oxyconcentratoren zullen minstens t.e.m. 31 mei 2020 geldig blijven en de terugbetaling van maximaal 6 periodes van 1 maand mogelijk maken.
  • De attesten in het kader van zuurstoftherapie zijn onderling uitwisselbaar: een machtiging/akkoord gegeven voor het ene type zuurstoftherapie is ook geldig voor een ander type zuurstoftherapie. Deze bepaling is geldig tot het einde van de crisis (datum nader te bepalen). De klassieke methode van tarifering blijft van toepassing.
  • De levering en terugbetaling van vloeibare vloeistof is ook toegelaten in de ambulante praktijk. De procedure van de terugbetaling zal eerstdaags afgewerkt worden. De leveringen en facturen die je in tussentijd ontvangt, zullen terugbetaald worden.

Ter herinnering: betreffende zuurstoftherapie:

  • Palliatieve zorg: gasvormige zuurstof of zuurstofconcentrator of vloeibare zuurstof zijn inzetbaar
  • Acute hypoxemie: gasvormige zuurstof of zuurstofconcentrator of vloeibare zuurstof zijn inzetbaar
  • Langdurige zuurstoftherapie thuis: gasvormige of zuurstofconcentrator of vloeibare zuurstof zijn inzetbaar
  • Clusterhoofdpijn: enkel gasvormige zuurstof is inzetbaar, wegens hoge debieten nodig 12L/min 

Dit mits rekening te houden met het nodige debiet voor de patiënt. Een zuurstofconcentrator heeft een maximaal debiet van 4L/min. Voor hogere debieten moet men gasvormige of vloeibare zuurstof inzetten.

Er is een procedure opgericht om het bestellen van zuurstof zo vlot mogelijk te laten verlopen. Sinds 24 april gebeurt dit via een online platform, namelijk via http://www.covid-oxygen.be , zodat de zuurstofleverancier die nog voorraad heeft deze bestelling kan aannemen. Op deze manier hoeft u niet de verschillende leveranciers op te bellen. Hoe dit in zijn werk gaat, lees je hier.

ETHANOL en ALCOHOLGELS

 

Ethanol van stokerijen

Wegens de grote onbeschikbaarheid van ethanol, schieten verschillende stokerijen ons te hulp. Het FAGG bereidt een wettelijk kader voor dat apothekers in staat zal stellen om tijdelijk biociden te vervaardigen met niet-geautoriseerde gedenatureerde alcohol. Algemeen is én blijft de regel: ‘water en zeep’. Voor het ontsmetten van oppervlakten kan u javel 4% met water gebruiken of gewoon water en zeep.

Uitzonderlijk en voor een beperkte periode kunnen apothekers die geen vergunning “erkend entrepothouder” of vergunning “ethylalcohol en alcoholhoudende dranken – medische sector” hebben, toch volgende activiteiten uitvoeren:

  • Ethylalcohol inslaan met vrijstelling van accijnzen (om te worden gedenatureerd)
  • Ethylalcohol denatureren met ether (die zal worden gebruikt voor de productie van ontsmettingsmiddelen)
  • Ontsmettingsmiddelen produceren waarbij ethylalcohol wordt gebruikt (met vrijstelling van accijnzen)
  • Gedenatureerde ethylalcohol inslaan met schorsing van accijnzen voor het produceren van producten die niet voor menselijke consumptie bestemd zijn.

Dit is een grote stap vooruit, maar er moeten in dit kader wel met een aantal zaken rekening gehouden worden:

    1. Er moet nagegaan worden ofdat de ethanol gedenatureerd is geweest.
      Indien dit niet vanuit de stokerij zelf gebeurd is, moet u dit zelf doen in de apotheek. APB heeft hiervoor een document opgesteld.
      Algemeen komt het erop neer dat u kan denatureren door aan de oplossing 3% ether toe te voegen.
      Let wel: hierdoor verdunt u uw ethanol-oplossing waardoor u van een 96° naar een 93.2° alcoholoplossing gaat.
      Hou dus zeker rekening met deze verdunning bij het bereiden van de nodige preparaten.
      Om te weten hoeveel ethanol u moet toevoegen om een eindpreparaat te bekomen van bvb. 70° gebruikt u eenvoudigweg volgende formule:
    2. Zoals aangegeven in het document van APB, moet u hiervoor wel 3 registers bijhouden:
      1. Een gedetailleerd register van de ontvangen hoeveelheden ethanol
      2. Een register van de gedenatureerde hoeveelheden ethanol en
      3. Een register van de verkochte hoeveelheden (zelf geproduceerde) ontsmettingsmiddelen

Een lege template om af te drukken en in te vullen, vindt u hier.

 

Afleveren van hydroalcoholische oplossingen en gelen

Er zijn geen beperkingen, noch exclusiviteit meer op de verkoop van hydroalcoholische oplossingen en gelen.
In de praktijk kunnen dus ook andere distributiekanalen buiten de apotheek deze producten verkopen, en verdwijnen tegelijk ook de opgelegde beperkingen op de verkoop van die producten in de apotheek. De apotheker mag dus aan elke vraag van zijn patiënten naar hydroalcoholische gels en alcoholische oplossingen voor de handen voldoen, zonder de aflevering te moeten verantwoorden. Lever deze producten dus wel nog steeds af op een verantwoorde manier: als prioriteit aan gezondheidswerkers en bedrijven die ze nodig hebben om de hygiëne te garanderen en aan patiënten op basis van uw voorraad en het afleveren van de hoeveelheden die nodig zijn voor essentiële verplaatsingen.

Hou er enkel rekening mee dat de producten, die u aflevert moeten voldoen aan een minimum van 70% v/v alcohol.
Meer informatie rond de verschillende vormen van alcohol en alcoholgel vindt u hier.
(Opgelet: wat betreft de niet-geautoriseerde grondstoffen (alcohol stokerijen, technische grondstof, …) mogen geen andere bereidingen gemaakt worden dan bovenstaande preparaten!)

Ook voorgemaakte handgelen moeten aan deze voorwaarden voldoen en moeten goedkeuring krijgen van het FOD Volksgezondheid om nu tijdelijk verkocht te mogen worden.
Of een product deze goedkeuring heeft gekregen vindt u hier. (lijst met vergunde biociden)

 

VOORSCHRIFTEN en ATTESTEN

 

Voorschriften

Nu er veel teleconsultaties gebeuren bij de arts, worden er duidelijke regels meegedeeld voor het elektronisch overmaken van voorschriften, van het BEV of van de RID-code door het RIZIV. Gebruik dit om artsen in uw buurt te contacteren opdat de aflevering in de apotheek zo vlot mogelijk kan gaan.

Samengevat:

  • Een voorschrift of BEV moet verplicht aan de patiënt worden overgemaakt. Zo wordt de vrije keuze van de patiënt gerespecteerd. Zeker in deze situaties waarbij patiënten vaak verhinderd zijn om naar de apotheek van hun keuze te gaan.
  • Een wettelijk voorschrift is nodig om terugbetaling te krijgen in de apotheek. Daarom krijgt het elektronisch voorschrift voorrang aangezien dit digitaal verwerkt kan worden met de RID-code. Een papieren voorschrift daarentegen is fysiek nodig in de apotheek. Een foto van een papieren voorschrift is niet geldig voor terugbetaling.
  • De apotheker heeft, om wettelijk in orde te zijn wat betreft geldigheid en terugbetaling, enkel de RID-code nodig. Deze kan door de arts worden doorgegeven aan de patiënt via e-mail, telefoon, sms, … Dit is bovendien GDPR-conform. Een voorwaarde is wel dat de vertaling van de RID-code meegegeven wordt (de letters en cijfers) aangezien niet alle barcodes in de apotheek in staat zijn een RID-code van een smartphone in te scannen.
  • Vaak wordt het elektronisch voorschrift doorgestuurd aan de patiënt via e-mail. Dit is echter niet conform aan GDPR.

Naar u als apotheker toe, adviseren we het volgende indien u in contact komt met voorschriften die van een (mogelijk) besmet persoon komen:
– Bij een geschreven voorschrift aanvaardt en verwerkt u deze. Door het voorschrift daarna een aantal dagen te isoleren in bv. een kartonnen doos, sterft het eventuele coronavirus af.
– Bij een BEV scant u enkel de code in. Dit kan door te vragen aan patiënt het voorschrift zo te houden zodat u uw scanner deze kan inscannen. Vervolgens vraagt u de patiënt om dit voorschrift te vernietigen.

In beide situaties is een goede handhygiëne achterna uiteraard onontbeerlijk.

Merk op:
Elke burger kan zijn openstaande elektronische voorschriften raadplegen op het webportaal MijnGezondheid.be met behulp van zijn eID‐kaart en pincode of Itsme. Dat kan thuis of desnoods ook in de apotheek. De RID‐code blijft evenwel altijd noodzakelijk om het voorschrift te kunnen ophalen en uitvoeren.

 

Attesten

Intussen heeft het RIZIV ook maatregelen genomen wat betreft de attesten die vervallen tussen 13 februari 2020 en 1 juni 2020. Deze worden namelijk automatisch met drie maanden (dag op dag) verlengd. Bijvoorbeeld: een machtiging geldig tot 15 april 2020 krijgt een automatische verlenging tot 14 juli 2020. Deze maatregel is geldig voor alle types machtigingen (farmaceutische specialiteiten, magistrale bereidingen, autosondage, medische voeding, …). In het bijzonder voor de farmaceutische specialiteiten zullen de mutualiteiten de geldigheidsperiodes aanpassen o.b.v. de gegevens van MyCareNet Hoofdstuk IV. Als apotheker moet u dus telkens MyCareNet Hofodstuk IV raadplegen voor elke aflevering van deze geneesmiddelen in derdebetalersregeling.

Voor de attesten type ‘e’ wordt de hoeveelheid actief bestanddeel dat tijdens de toegelaten periode terugbetaalbaar is proportioneel verhoogd (in functie van de verlengingsduur van het attest). Opgelet, indien een duidelijk gedefinieerd aantal vergoedbare verpakkingen per patiënt voorzien is (bijvoorbeeld HPV vaccins of behandeling voor rookstop), leidt de verlenging van de geldigheidsduur van de machtiging niet tot een verhoging van het aantal vergoedbare verpakkingen. Meer informatie hieromtrent vindt u hier.

Ook voor de machtigingen voor zuurstoftherapie zijn er bijkomende wijzigingen doorgevoerd. Meer informatie kunt u hier lezen.

Alle (tijdelijke) wijzigingen die het RIZIV heeft doorgevoerd, vindt u hier terug.

 

Mondmaskers

APB heeft hierover het een en ander over gepubliceerd, wat je hier kan lezen.

Het dragen van een mondmasker in de apotheek

Het dragen van een mondmasker is verplicht vanaf zaterdag 11 juli voor alle personen van 12 jaar of ouder, op volgende locaties: winkels en winkelcentra, bioscopen, theater-, concert- en conferentiezalen, auditoria, gebedshuizen, musea en bibliotheken. Apotheken worden niet expliciet vernoemd in deze nieuwe lijst van de overheid. We betreuren het gebrek aan duidelijkheid, maar stellen vast dat een uitzondering voor onze sector niet te rechtvaardigen is en onbegrijpelijk zou zijn voor de bevolking. Die nieuwe verplichting heeft dus ook een directe impact op jullie apotheek(teams). Het dragen van een mondmasker is dus vanaf 11 juli effectief verplicht voor patiënten in de apotheek en voor ieder personeelslid.

 

Het verkopen van mondmaskers

Vanuit de overheid wordt steeds meer het advies te geven om mondmaskers (of een andere bedekking van neus en mond) te dragen op plaatsen waar anderhalve meter afstand niet gegarandeerd kan worden. Bovendien is het gebruik van mondmaskers momenteel verplicht op openbaar vervoer en op school voor personen vanaf 12 jaar en in bovenstaande situaties. Intussen mogen deze mondmaskers dan ook via alle kanalen verkocht worden. Wat betreft mondmaskers type FFP2/3: Deze blijven voorbehouden voor zorgverleners of mits voorschrift van een zorgverlener. Ook als apotheker kunt u deze maskers dus ‘voorschrijven’ (lees: registreren in het GFD), dit wil zeggen dat u als zorgverleners een correcte afweging kan maken wie wel en niet gebaat kan zijn bij deze geavanceerde maskers. APB blijft echter oproepen deze masker voor te behouden voor zorgverleners en risicopersonen om toekomstige tekorten te voorkomen.

In dit artikel van APB wordt het verschil tussen een chirurgisch en een respiratoir mondmasker uitgelegd en vooral tips hoe je een mondmasker correct gebruikt.

Een correct gebruik is van cruciaal belang: een slecht gebruik kan ernstigere gevolgen hebben dan geen mondmasker dragen.

Merk op: respiratoire maskers kunnen maximaal 8 uur gebruikt worden, chirurgische maskers slechts 3 à 8 uur of tot ze nat zijn. Hierna hebben deze mondmaskers geen enkele meerwaarde meer, integendeel.
Op het WHO vindt u trouwens een filmpje terug die uitlegt hoe u een masker correct gebruikt.

Gratis mondmaskers op voorschrift?

Dit is uiteraard ONWAAR. Het bericht komt blijkbaar overgewaaid vanuit Frankrijk, waar wel een dergelijke regeling zou bestaan, en werd meer dan 3000 keer gedeeld op Facebook.
In België is er nochtans geen terugbetaling voor persoonlijke beschermingsmiddelen voorzien. Er waren wel leveringen aan zorgverleners vanuit de strategische voorraden (zo zou jij ook 100 chirurgische maskers voor iedere medewerker in de apotheek ontvangen moeten hebben) en werd er 1 gratis stoffen mondmasker voor elke burger ter beschikking gesteld door de regering.

Van terugbetaling via de ziekteverzekering is er tot nader order helemaal geen sprake.

 

Conformiteit nagaan van mondmaskers

Intussen bieden heel veel leveranciers mondmaskers aan. Helaas zijn deze niet altijd conform volgens de richtlijnen. Ga dit dus zeker na voor u tot een aankoop overgaat.

APB heeft hiervoor een fiche gemaakt, die u ondersteunt in het nagaan van de conformiteit. (verise 29/04/20)

Onderstaande links kunnen u helpen bij het nagaan of de aangeboden mondmaskers conform zijn.
Punt 1 geeft richtlijnen aan waaraan de maskers moeten voldoen om betrouwbaar te zijn.
Dit attest moet uitgegeven worden door een erkend onderzoekslaboratorium, wat u terugvindt onder punt 2.
Opgepast: Intussen circuleren er helaas veel vervalste certificaten. Ga dus zeker ook na of dit zeker niet zo is met uw ontvangen certificaten, via de website van Febelsafe (punt 3).

  1. Richtlijnen FAGG voor conformiteit chirurgische mondmaskers
    Richtlijnen FOD Economie voor conformiteit FFP-maskers


  2. Lijst erkende Europese Laboratoria (voor testen mondmaskers)
    Lijst erkende Chinese Laboratoria (voor testen mondmaskers) – opgepast: zij zijn niet erkend voor het afgeven van EU-typeonderzoekscertificaten!


  3. Febelsafe: ontdekte vervalsingen van attesten

 

Werk dus enkel met leveranciers waarvan u weet dat zij met kwalitatief materiaal werken en ga niet in op de voorstellen van onbekende, niet-officieel erkende leveranciers! Twijfelt u nog? Contacteer in dit geval de nodige instantie voor meer info:

FOD Economie: 0800 120 33    FFP2-maskers
FAGG: +32 2 528 40 00               Chirurgische maskers

 

Zelf mondmaskers maken?

We geven je ook enkele links naar handleidingen die bedoeld zijn voor je patiënten die zelf mondmaskers willen maken. U vindt een handleiding om zelf mondmaskers te maken via deze link van de FOD Volksgezondheid of op de website Maakjemondmasker.be. Die zijn niet gevalideerd, maar ze lijken een relatieve bescherming (niet gelijk dus aan de gebruikelijk medische hulpmiddelen) te bieden. Ze kunnen vooral dienen – bij gebrek aan beter –voor besmette coronapatiënten die thuis behandeld worden om hun omgeving te beschermen, maar ook om je apotheekteam te beschermen en aan een gerechtvaardigde ongerustheid tegemoet te komen.
Wat met face shields of mondkapjes?
Wat betreft faceshields: die mogen het mondmasker enkel vervangen als daarvoor een medische reden (met certificaat) is; Je mag ze dus blijven afleveren, maar wijs je patiënten wel op die beperking.
Ook de mondkapjes, regelmatig gebruikt in de horeca, vervangen geen mondmasker! Het FOD economie communiceert: “Dat type “masker” volstaat niet als mondmasker. De mond en de neus zijn niet of nauwelijks afgedekt of beschermd. De bescherming van zowel de drager als de omgeving is onvoldoende.”

AEROSOLTOESTELLEN

 

Aangezien ook aerosoltoestellen in contact kunnen komen met geïnfecteerde patiënten worden volgende maatregelen voorgesteld:

  • Verhuur toestellen bij voorkeur voor langdurig gebruik
  • Bij terugname van een verhuurd toestel neemt u volgende voorzorgen:
    • Hou het toestel 3 tot 4 dagen in “quarantaine” (laten staan en niet verhuren).
    • Ontsmet het toestel goed met javel (40 ml in 1 liter water).
    • Vervang de filter na elke verhuurbeurt! (Er is namelijk geen zekerheid hoelang het virus in de filter kan overleven).
    • De reiniging en het vervangen van de filter doet  u best met handschoenen en een pincet.
    • Wij raden eveneens aan de toestellen te verhuren zonder doos, zak of stoffen tas, maar wel bijvoorbeeld in een wegwerpzak.
  • Meer informatie kan u terugvinden in het document: Coronavirus (COVID-19): Verhuur en gebruik aerosoltoestellen (APB)

 

Wat betreft vernevelaars, beveelt het BCFI aan om deze zoveel mogelijk te vermijden. De aerosolpartikels gegenereerd door vernevelaars kunnen namelijk virussen bevatten, en hebben ideale afmeting om diep in de longen te dringen en zo virusverspreiding te bevorderen over een afstand van verschillende meters. Bovendien kunnen de partikels hoesten uitlokken bij de patiënt en personen in de omgeving, wat het risico van virusverspreiding enkel nog meer vergroot. Er wordt aanbevolen om zo veel mogelijk gebruik te maken van dosisaerosols met voorzetkamer. Indien toch een vernevelaar gebruikt wordt, wordt aanbevolen om deze te gebruiken in een goed verluchte ruimte zonder airconditioning, in afwezigheid van andere personen en na gebruik de vernevelaar en de kamer goed te reinigen.

 

CORONA-TESTEN

PCR-testen zijn intussen veel gebruikt in het kader van de Corona-crisis en blijven de standaard, maar ook serologische testen worden nu aangeboden, weliswaar met enige beperkingen.
Een onderscheid tussen beide testen (bron: APB News 13/05/20) :

PCR-testen

Bij deze testen wordt er nagegaan of er genetisch materiaal (RNA) van het virus in de neus- of mondholte zit.
Met een wattenstaaf wordt een uitstrijkje genomen uit de neus en keel. De polymerase kettingreactie (PRC staat voor Polymerase Chain Reaction) is gebaseerd op de wijze waarop in de natuur een cel het DNA vermenigvuldigt bij de celdeling. Het DNA wordt hierbij volledig en exact gekopieerd zodat elke dochtercel precies dezelfde erfelijke informatie krijgt als de moedercel.
PRC-testing is een fundamentele maatregel om de keten van virale besmettingen te doorbreken en de overgang van een algemene lockdown naar een specifieke isolatie mogelijk te maken. De teststrategie die door de overheden wordt toegepast in combinatie met het contactonderzoek (zie vorig item) is gebaseerd op deze PCR-testen. De test, die voorbehouden is aan symptomatische mensen, wordt – bij voorkeur zodra de symptomen zich voordoen en idealiter tijdens de eerste week – meestal afgenomen in een triagecentrum, op voorschrift van de huisarts, die vooraf telefonisch door de patiënt gecontacteerd werd. Bij een positief resultaat gaat het contactonderzoek van start en moet de persoon gedurende 14 dagen in zelfisolatie verblijven. Het kan evenwel gebeuren dat de huisarts ook bij een negatief resultaat op basis van de symptomen de isolatie van de patiënt vraagt.

 

Algemeen wordt de test gedaan op basis van een voorschrift van de huisarts. De test is des te doeltreffender wanneer deze uitgevoerd wordt bij een symptomatische persoon (van zodra er symptomen verschijnen), deze moet zo snel mogelijk gebeuren en is nog steeds een PCR-test op een nasyfaryngeaal staal. APB heeft een diagram opgesteld dat de strategie van testing-tracing voorstelt en bijkomende informatie bevat over de personen die getest moet worden.

Serologische testen

Bij serologische testen – voor een diagnose a posteriori – wordt meestal een bloedstaal afgenomen om te kijken of er antistoffen tegen het nieuwe coronavirus in je bloed zitten. Zo kan er dus nagegaan worden of men in contact is geweest met het coronavirus. Van de COVID-19 serologische testen die vandaag al beschikbaar zijn, lijken de meest gebruikte in de ambulante sector op snelle diagnostische zelftests. Ze zijn klein van formaat en gebruiken meestal zeer kleine hoeveelheden bloed uit de vingertop (sommigen gebruiken speeksel of een neusuitstrijkje) en sporen de aanwezigheid op van IgG en IgM antistoffen. Deze testen worden gebruikt om op bevolkingsniveau te onderzoeken of mensen afweer opbouwen tegen het virus.

Hoewel serologische testen sneller en minder duur zijn dan PRC-testen, zijn er nog verschillende obstakels die het massale gebruik ervan in de weg staan. Naast vragen over de betrouwbaarheid, de validiteit en de mogelijke terugbetaling, spreken de resultaten van een recente studie van de Franse Haute Autorité de Santé voor zich: “Er is nog veel onzekerheid over welke informatie de aanwezigheid van antistoffen bij patiënten oplevert. Serologische testen laten vandaag niet toe om zich uit te spreken over een mogelijk beschermende immuniteit, noch a fortiori over de duur ervan. En ze geven geen informatie over de besmettelijkheid. De Haute Autorité de Santé roept op tot voorzichtigheid bij het gebruik van serologische testen, die vandaag de dag nog niet toelaten om een ​​immuniteitspaspoort op te stellen met het oog op het beëindigen van de lockdown. Het naleven van de hygiënische maatregelen en de social distancing blijft daarom voor iedereen van fundamenteel belang. “
Die voorzichtige benadering lijkt hier gedeeld te worden door Sciensano. Gevraagd door een RTBF-journalist naar de strategie voor het inzetten van serologische testen in ons land, stelt het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid dat het gebruik van dergelijke testen “op grote schaal” gevaarlijk is, “omdat de bevolking niet bereid is om te aanvaarden dat ze niet beschermd wordt door die test.“ Hoewel serologische testen zeker een rol kunnen spelen om de verspreiding van het SARS-CoV2-virus onder de bevolking tegen te gaan, zou de strategie van de Risk Management Group het gebruik van die testen moeten beperken tot een aantal welbepaalde categorieën.

De verkoop van snelle zelftesten was verboden voor een periode van 6 maand. Deze periode liep tot 18 september. Het FAGG liet weten dat ze deze periode niet te verlengen waardoor  de verkoop van zelftests niet langer verboden is, maar het FAGG waarschuwt voor een risico op verkeerde interpretatie van het resultaat door niet-zorgverstrekkers (https://www.fagg.be/nl/news/coronavirus_zelftests_niet_langer_verboden_maar_het_fagg_waarschuwt_voor_verkeerde).

Bovendien is niet iedere ‘zelfverklaarde zelftest’ die nu rondcirculeren geschikt voor verkoop: op de website van het FAGG kan u onder de vraag en antwoord ook terugvinden hoe een conforme zelftest kan herkend worden (https://www.fagg.be/nl/MENSELIJK_gebruik/gezondheidsproducten/medische_hulpmiddelen_hulpstukken/covid_19/testen/vragen_en).

Hiervoor is men zeer duidelijk: iedere test, wat een medisch hulpmiddel is, moet een CE-markering dragen. Bestaat deze CE-markering uit het symbool, vergezeld met 4 cijfers (die verwijst naar de aangemelde instantie die de conformiteit van de zelftest heeft geverifieerd), dan mogen deze testen inderdaad aan patiënten verkocht worden. Bestaat deze CE-markering uit het symbool, zonder de 4 cijfers (die naar de onderzoekende notified body verwijzen): dan mogen deze test enkel gebruikt worden door zorgverstrekkers (lees: arts).
Op heden zijn er geen testen met de CE-marking vergezeld met 4 cijfers, waardoor er geen testen aan patiënten verkocht kunnen worden, inclusief de test die vandaag sterk gepromoot wordt.

Meer achtergrondinformatie over COVID-19 testen in de apotheek kan u hier terugvinden.

NUTTIGE LINKS/DOCUMENTEN

 

VOOR PATIËNTEN

 

FOLDERS

 

NUTTIGE WEBSITES

 

 

NUTTIGE FILMPJES

 

 

VOOR APOTHEKERS

 

ALGEMENE RICHTLIJNEN EN PROCEDURES VOOR ZORGVERSTREKKERS

 

 

 

 

 

AFFICHES, FOLDERS, …

 

 

DESINFECTIE

 

 

FORMULES/ BEREIDINGEN

 

 

MONDMASKERS

      • APB: Hoe een conform mondmasker herkennen? (29/04/20)

      • Onderstaande links kunnen u helpen bij het nagaan of de aangeboden mondmaskers conform zijn.
        Punt 1 geeft richtlijnen aan waaraan de maskers moeten voldoen om betrouwbaar te zijn.
        Dit attest moet uitgegeven worden door een erkend onderzoekslaboratorium, wat u terugvindt onder punt 2.
        Opgepast: Intussen circuleren er helaas veel vervalste certificaten. Ga dus zeker ook na of dit zeker niet zo is met uw ontvangen certificaten, via de website van Febelsafe (punt 3).

Heb je hierna nog twijfels? Contacteer dan de bevoegde instantie voor meer informatie. 0800 120 33  (FOD Economie – FFP2) of +32 2 528 40 00 (FAGG- chirurgisch).

 

 

 

GENEESMIDDELEN

 

CHLOROQUINE

ZUURSTOFTHERAPIE

 

MEDISCH MATERIAAL

 

 

VOORSCHRIFTEN/ATTESTEN

 

DOCUMENTEN

 

 

WETENSCHAPPELIJK

 

 

INTERNATIONALE BRONNEN